Αυτόματες ετήσιες αυξήσεις θα λαμβάνουν από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι δικαιούχοι των προνοιακών παροχών και επιδομάτων αναπηρίας που καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΑ και τον e-ΕΦΚΑ, καθώς η κυβέρνηση προωθεί νέο σύστημα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, συνδεδεμένο με τον πληθωρισμό και την πορεία του ΑΕΠ.
Οι παροχές σε άτομα με αναπηρία δεν θα παραμένουν πλέον σταθερές, αλλά θα αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο με αυτόματο τρόπο. Το νέο σύστημα θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027 και θα ακολουθεί το μοντέλο που εφαρμόζεται για τις αυξήσεις των συντάξεων. Η ετήσια μεταβολή των προνοιακών αναπηρικών επιδομάτων θα προκύπτει από τον συνδυασμό δύο οικονομικών μεγεθών: του μέσου πληθωρισμού και του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ κατά το προηγούμενο έτος. Με τον τρόπο αυτό, το ύψος των παροχών θα συνδέεται άμεσα με την πορεία της οικονομίας και την εξέλιξη του κόστους ζωής.
Ο μαθηματικός τύπος για τις αυξήσεις
Με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου για το 2026, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 3%, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας υπολογίζεται περίπου στο 2%. Ο μέσος όρος των δύο μεγεθών οδηγεί σε εκτιμώμενη αύξηση περίπου 2,5% για το 2027. Ωστόσο, το σύστημα προβλέπει ανώτατο όριο αναπροσαρμογής που δεν θα υπερβαίνει το ύψος του τρέχοντος πληθωρισμού. Με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα, η αύξηση των αναπηρικών επιδομάτων εκτιμάται ότι θα κινηθεί μεταξύ 2,5% και 3%. Τα τελικά ποσοστά θα εξαρτηθούν από τα οικονομικά στοιχεία που θα καταγραφούν κατά το 2026 και από τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί ο προβλεπόμενος υπολογισμός.
Οι παροχές του ΟΠΕΚΑ
Η μεταρρύθμιση αφορά ευρύ φάσμα παροχών που διαχειρίζεται ο ΟΠΕΚΑ, με τη συνολική ετήσια δαπάνη για τις σχετικές παροχές να ανέρχεται σε περίπου 1,69 δισ. ευρώ. Με αύξηση 3%, η Οικονομική Ενίσχυση Ατόμων με Βαριά Αναπηρία, η οποία σήμερα ανέρχεται σε 393,35 ευρώ, υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στα 405 ευρώ. Η αύξηση αντιστοιχεί σε περίπου 11,80 ευρώ τον μήνα. Η ειδική κατηγορία παροχής των 337 ευρώ, η οποία αφορά ανασφάλιστους ή έμμεσα ασφαλισμένους, εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί κατά περίπου 10 ευρώ και θα φτάσει περίπου στα 347 ευρώ, εφόσον εφαρμοστεί η ανώτατη εκτιμώμενη αύξηση του 3%. Αναπροσαρμογές αναμένεται να υπάρξουν και για τους δικαιούχους επιδομάτων που αφορούν άτομα με βαριά νοητική υστέρηση, κωφούς και τυφλούς. Αυξήσεις προβλέπονται επίσης για όσους λαμβάνουν το διατροφικό επίδομα. Τα παραπάνω ποσά αποτελούν εκτιμήσεις με βάση ποσοστό αναπροσαρμογής 3% και όχι οριστικές τελικές τιμές. Η ακριβής διαμόρφωση κάθε παροχής θα εξαρτηθεί από το ποσοστό που θα προκύψει από τον προβλεπόμενο μαθηματικό τύπο.
Οι παροχές του e-ΕΦΚΑ
Στο νέο σύστημα εντάσσονται και παροχές αναπηρίας που καταβάλλονται από τον e-ΕΦΚΑ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το εξωιδρυματικό επίδομα παραπληγίας και τετραπληγίας. Το ανώτατο ποσό του επιδόματος ανέρχεται σήμερα σε 846 ευρώ. Με αναπροσαρμογή 3%, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περίπου στα 871 ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 25 ευρώ. Ανοδική αναπροσαρμογή προβλέπεται και για το επίδομα απολύτου αναπηρίας. Η συγκεκριμένη παροχή λειτουργεί ως προσαύξηση στη σύνταξη για συνταξιούχους που χρειάζονται τη συμπαράσταση άλλου προσώπου. Το ποσό της θα ακολουθήσει την ίδια διαδικασία ετήσιας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. Οι εκτιμήσεις για τις αυξήσεις των αναπηρικών επιδομάτων έχουν υπολογιστεί με βάση το ανώτατο εκτιμώμενο ποσοστό 3% για το 2027. Από το 2027 και μετά, οι αναπροσαρμογές θα επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, με βάση τα οικονομικά δεδομένα του προηγούμενου έτους και το ανώτατο όριο που θέτει ο πληθωρισμός.
