Αυξήσεις κατά 2,8% στα αναπηρικά επιδόματα και σε συγκεκριμένες οικονομικές παροχές προς άτομα με αναπηρία προβλέπονται από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η αλλαγή περιλαμβάνεται στο άρθρο 21 του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Η νέα ρύθμιση συνδέει τις συγκεκριμένες παροχές με τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων. Με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, ο συντελεστής αυτός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,8% για το 2027. Εφόσον η πρόβλεψη οριστικοποιηθεί, το ίδιο ποσοστό θα εφαρμοστεί και στα αναπηρικά επιδόματα που περιλαμβάνονται στη διάταξη.
Αναπηρικά επιδόματα: Μόνιμος μηχανισμός ετήσιας αύξησης
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι δημιουργείται ένας μόνιμος μηχανισμός ετήσιας αναπροσαρμογής των παροχών προς τα άτομα με αναπηρία. Σύμφωνα με τη διατύπωση του άρθρου 21, από την 1η Ιανουαρίου 2027 και κάθε επόμενο έτος, οι συγκεκριμένες παροχές θα αυξάνονται κατά ποσοστό ίσο με τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 του ν. 4387/2016.
Ο συντελεστής προκύπτει από τον συνδυασμό του μέσου ετήσιου πληθωρισμού και της πραγματικής αύξησης του ΑΕΠ του προηγούμενου έτους. Το άθροισμα των δύο μεγεθών πολλαπλασιάζεται με ποσοστό 50%.
Εάν η αύξηση των συντάξεων καθοριστεί τελικά στο 2,8%, οι δικαιούχοι δεν θα χρειάζεται να περιμένουν ξεχωριστή νομοθετική ρύθμιση κάθε χρόνο. Η αναπροσαρμογή θα ενεργοποιείται μέσω του νέου μηχανισμού, υπό την προϋπόθεση ότι η διάταξη θα παραμείνει σε ισχύ.
Σε πρακτικό επίπεδο, η αύξηση μεταφράζεται σε ποσά από 4,98 ευρώ τον μήνα για το επίδομα κίνησης έως 23,69 ευρώ για το πλήρες εξωιδρυματικό επίδομα του e-ΕΦΚΑ.
Ποια αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ αυξάνονται
Η ρύθμιση αφορά αρχικά τα προνοιακά αναπηρικά επιδόματα σε χρήμα που καταβάλλονται από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Στις παροχές που αναμένεται να αυξηθούν περιλαμβάνονται:
– Η οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας
– Το επίδομα σοβαρής ή βαριάς νοητικής υστέρησης
– Οι παροχές για αναπηρία όρασης
– Το επίδομα κώφωσης και βαρηκοΐας
– Η οικονομική ενίσχυση για εγκεφαλική παράλυση
– Τα επιδόματα παραπληγίας, τετραπληγίας και ακρωτηριασμού
– Οι παροχές για μεσογειακή αναιμία και άλλες αιματολογικές παθήσεις
– Το διατροφικό επίδομα
– Το επίδομα κίνησης
– Οι ενισχύσεις για ασθενείς ή αποθεραπευθέντες από τη νόσο Χάνσεν και τα μέλη των οικογενειών τους
Για παράδειγμα, η οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας, που σήμερα ανέρχεται σε 338 ευρώ, θα αυξηθεί στα 347,46 ευρώ τον μήνα. Η μηνιαία διαφορά ανέρχεται σε 9,46 ευρώ, ενώ σε ετήσια βάση φτάνει τα 113,52 ευρώ, εφόσον καταβληθούν 12 πλήρεις παροχές.
Το επίδομα σοβαρής ή βαριάς νοητικής υστέρησης, από 569 ευρώ, θα διαμορφωθεί στα 584,93 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται σε 15,93 ευρώ τον μήνα.
Αντίστοιχα, το πλήρες προνοιακό επίδομα παραπληγίας, τετραπληγίας και ακρωτηριασμού θα αυξηθεί από 833 σε 856,32 ευρώ. Η διαφορά είναι 23,32 ευρώ τον μήνα ή 279,84 ευρώ σε ετήσια βάση.
Για παροχή ύψους 753 ευρώ, το νέο ποσό υπολογίζεται στα 774,08 ευρώ. Έτσι, ο δικαιούχος θα λαμβάνει 21,08 ευρώ επιπλέον κάθε μήνα, δηλαδή 252,96 ευρώ περισσότερα τον χρόνο.
Η αναπροσαρμογή αφορά αποκλειστικά το ύψος της οικονομικής παροχής. Δεν μεταβάλλονται αυτομάτως τα ποσοστά αναπηρίας, τα ιατρικά κριτήρια ή οι υπόλοιπες προϋποθέσεις χορήγησης.
Το εξωιδρυματικό επίδομα του e-ΕΦΚΑ στα 869,69 ευρώ
Η αύξηση δεν περιορίζεται στα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ. Εφαρμόζεται και σε συγκεκριμένες παροχές του e-ΕΦΚΑ, μεταξύ των οποίων είναι το εξωιδρυματικό επίδομα.
Το πλήρες ποσό του επιδόματος ανέρχεται σήμερα σε 846 ευρώ. Με αύξηση 2,8%, θα διαμορφωθεί στα 869,69 ευρώ, δηλαδή θα αυξηθεί κατά 23,69 ευρώ τον μήνα. Σε ετήσια βάση, το πρόσθετο ποσό φτάνει τα 284,28 ευρώ.
Για την περίπτωση μονού ακρωτηριασμού, όταν καταβάλλεται το μισό εξωιδρυματικό επίδομα, το ποσό των 423 ευρώ θα αυξηθεί στα 434,84 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά θα ανέρχεται σε 11,84 ευρώ.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το εξωιδρυματικό επίδομα του e-ΕΦΚΑ είναι διαφορετική παροχή από το προνοιακό επίδομα παραπληγίας και τετραπληγίας του ΟΠΕΚΑ. Οι δύο ενισχύσεις έχουν διαφορετικό νομοθετικό πλαίσιο, διαφορετικές προϋποθέσεις και διαφορετική διαδικασία χορήγησης.
Τι ισχύει για τους συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ
Στις προβλεπόμενες αυξήσεις περιλαμβάνεται και το επίδομα απολύτου αναπηρίας για συνταξιούχους του πρώην Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων. Η ρύθμιση αφορά συνταξιούχους που λαμβάνουν μόνο τη βασική σύνταξη του πρώην ΟΓΑ και έχουν ποσοστό αναπηρίας 100% εφ’ όρου ζωής.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία δεν ορίζεται ένα ενιαίο σημερινό ποσό. Επομένως, ο υπολογισμός θα γίνεται πάνω στο ποσό που λαμβάνει κάθε δικαιούχος. Για παράδειγμα, παροχή ύψους 500 ευρώ θα αυξηθεί κατά 14 ευρώ και θα φτάσει τα 514 ευρώ, εφόσον εφαρμοστεί αύξηση 2,8%.
Η διάταξη δεν αφορά συνολικά όλα τα επιδόματα απολύτου αναπηρίας, αλλά μόνο την ειδική κατηγορία που περιγράφεται στο άρθρο 21.
Αυξήσεις στην αναδοχή ατόμων με αναπηρία
Το άρθρο 21 καλύπτει επίσης την οικονομική ενίσχυση που λαμβάνουν ανάδοχοι γονείς ατόμων τα οποία συμμετέχουν σε γενικά ή ειδικά αναπηρικά προνοιακά προγράμματα.
Εδώ απαιτείται προσοχή, καθώς η ενίσχυση αναδοχής μπορεί να αποτελείται από βασικό ποσό και πρόσθετη ενίσχυση λόγω της αναπηρίας του αναδεχόμενου ατόμου. Η νέα ρύθμιση παραπέμπει στην πρόσθετη αναπηρική ενίσχυση και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αυξηθεί κατά 2,8% ολόκληρο το βασικό επίδομα αναδοχής.
Εάν, για παράδειγμα, η πρόσθετη ενίσχυση αντιστοιχεί στην παροχή βαριάς αναπηρίας των 338 ευρώ, θα αυξηθεί στα 347,46 ευρώ. Αν αντιστοιχεί σε παροχή ύψους 753 ευρώ, θα διαμορφωθεί στα 774,08 ευρώ.
Αναλυτικός πίνακας με τα νέα ποσά
| Επίδομα ή παροχή | Ποσό 2026 | Αύξηση 2,8% | Νέο ποσό 2027 |
|—|—:|—:|—:|
| Βαριά αναπηρία | 338,00 € | 9,46 € | 347,46 € |
| Σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση | 569,00 € | 15,93 € | 584,93 € |
| Αναπηρία όρασης – μειωμένη κατηγορία | 391,00 € | 10,95 € | 401,95 € |
| Αναπηρία όρασης – πλήρης κατηγορία | 753,00 € | 21,08 € | 774,08 € |
| Κώφωση – βαρηκοΐα | 391,00 € | 10,95 € | 401,95 € |
| Μεσογειακή αναιμία και συναφείς παθήσεις | 391,00 € | 10,95 € | 401,95 € |
| AIDS | 753,00 € | 21,08 € | 774,08 € |
| Αιμορροφιλία και λοιπές προβλεπόμενες παθήσεις | 753,00 € | 21,08 € | 774,08 € |
| Εγκεφαλική παράλυση | 753,00 € | 21,08 € | 774,08 € |
| Παραπληγία – τετραπληγία – ακρωτηριασμός, πλήρες | 833,00 € | 23,32 € | 856,32 € |
| Παραπληγία – τετραπληγία, μισό | 417,00 € | 11,68 € | 428,68 € |
| Μονός ακρωτηριασμός – προνοιακή παροχή | 357,00 € | 10,00 € | 367,00 € |
| Διατροφικό επίδομα | 391,00 € | 10,95 € | 401,95 € |
| Επίδομα κίνησης | 178,00 € | 4,98 € | 182,98 € |
| Νόσος Χάνσεν – μειωμένη κατηγορία | 391,00 € | 10,95 € | 401,95 € |
| Νόσος Χάνσεν – πλήρης κατηγορία | 753,00 € | 21,08 € | 774,08 € |
| Εξωιδρυματικό επίδομα e-ΕΦΚΑ, πλήρες | 846,00 € | 23,69 € | 869,69 € |
| Εξωιδρυματικό επίδομα e-ΕΦΚΑ, μισό | 423,00 € | 11,84 € | 434,84 € |
Τα ποσά του 2027 είναι ενδεικτικά και προκύπτουν από την εφαρμογή αύξησης 2,8% στα σημερινά ποσά, με στρογγυλοποίηση στα δύο δεκαδικά. Η τελική αναπροσαρμογή θα εξαρτηθεί από την οριστικοποίηση του συντελεστή αύξησης των συντάξεων και την ψήφιση της σχετικής ρύθμισης.
Συνολικά, τα αναπηρικά επιδόματα αποκτούν έναν πιο σταθερό τρόπο ετήσιας αναπροσαρμογής. Εφόσον επιβεβαιωθεί το ποσοστό 2,8% για το 2027, οι δικαιούχοι θα δουν αυξήσεις από λίγα ευρώ έως σχεδόν 24 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με την παροχή που λαμβάνουν.
