Η προσπάθεια σύνδεσης των νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων με την ελληνική αμυντική βιομηχανία εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα μεγαλύτερα επιχειρηματικά στοιχήματα των επόμενων ετών, με ελληνικούς και ξένους ομίλους να επιδιώκουν ισχυρή θέση σε έργα δισεκατομμυρίων ευρώ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κυβερνητική στόχευση για συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25% στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα, μια πρόβλεψη που, σύμφωνα με την αγορά, αλλάζει σταδιακά το μοντέλο με το οποίο η Ελλάδα προσεγγίζει τις αμυντικές προμήθειες.
Το θέμα βρίσκεται πλέον ψηλά στην ατζέντα τόσο της κυβέρνησης όσο και των επιχειρηματικών ομίλων του κλάδου, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στις δυνατότητες του ελληνικού αμυντικού οικοσυστήματος να απορροφήσει σημαντικό μέρος των νέων επενδύσεων στην ευρωπαϊκή άμυνα. Ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει επανειλημμένα αναφέρει ότι στόχος είναι κάθε νέα μεγάλη εξοπλιστική σύμβαση να περιλαμβάνει ουσιαστική ελληνική συμμετοχή, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε επίπεδο τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης. Παράλληλα, έχει τονίσει ότι το εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα θα μπορούσε να διεκδικήσει έργα άνω των 10 δισ. ευρώ μέσα από τα νέα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες της Ευρώπης.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι για πρώτη φορά η συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας δεν περιορίζεται στη λογική των παραδοσιακών «αντισταθμιστικών ωφελημάτων», αλλά επιχειρείται να συνδεθεί με πραγματική παραγωγή, συμπαραγωγή, τεχνογνωσία και μακροχρόνια υποστήριξη συστημάτων.
Η νέα στρατηγική αφορά ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων:
• ηλεκτρονικά συστήματα,
• λογισμικό,
• οπτικά και αισθητήρες,
• drones και anti-drone εφαρμογές,
• στρατιωτικά οχήματα,
• ναυπηγικά έργα,
• καθώς και υπηρεσίες follow-on support και maintenance.
Στην αγορά θεωρούν ότι το μεγάλο «παιχνίδι» θα παιχτεί τα επόμενα δύο με τρία χρόνια, καθώς ενεργοποιούνται ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες όπως το SAFE, το EDF και το ReArm Europe, ενώ ταυτόχρονα οι γεωπολιτικές εξελίξεις ωθούν τα κράτη-μέλη της ΕΕ σε αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετές ελληνικές εταιρείες επιχειρούν να ενισχύσουν τη θέση τους είτε μέσω στρατηγικών συνεργασιών είτε μέσω εξαγορών και επενδύσεων.
Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η THEON International του Κρίστιαν Χατζημηνάς, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο ισχυρούς ελληνικούς αμυντικούς ομίλους με διεθνή παρουσία στον τομέα των συστημάτων νυχτερινής όρασης και των οπτικών συστημάτων. Η πρόσφατη συμφωνία της THEON για την εξαγορά του 80% της MERIO SAS θεωρείται από την αγορά ως στρατηγική κίνηση για την περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας της εταιρείας στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, η MERIO αναμένεται να εμφανίσει το 2026 έσοδα άνω των 15 εκατ. ευρώ και EBIT άνω των 3,5 εκατ. ευρώ.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η THEON επιχειρεί να μετασχηματιστεί από εξειδικευμένος κατασκευαστής συστημάτων νυχτερινής όρασης σε ευρύτερο ευρωπαϊκό «παίκτη» στον χώρο των αμυντικών οπτικών, των αισθητήρων και των τεχνολογιών επιτήρησης.
Αυξημένη κινητικότητα καταγράφεται και γύρω από την EFA GROUP, η οποία τα τελευταία χρόνια ενισχύει τη θέση της σε τομείς όπως τα αεροπορικά συστήματα, τα ηλεκτρονικά και οι τεχνολογίες επιτήρησης, ενώ πρόσφατα προχώρησε και στην εξαγορά του 90% της Superior Air, διευρύνοντας την παρουσία της σε υπηρεσίες συντήρησης, εκπαίδευσης και εξειδικευμένων αεροπορικών εφαρμογών.
Ταυτόχρονα, αυξημένη κινητικότητα καταγράφεται και στον χώρο των στρατιωτικών οχημάτων. Η ELVO βρίσκεται σε διαδικασία αναβάθμισης των συνεργασιών της με ξένους ομίλους, με επίκεντρο τη συνεργασία με τη Rheinmetall και τη MAN για στρατιωτικά φορτηγά και ειδικά οχήματα. Στην αγορά εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη συνεργασία θα μπορούσε να ενισχύσει τη βιομηχανική παραγωγή στην Ελλάδα και να δημιουργήσει νέα παραγωγική δραστηριότητα γύρω από στρατιωτικά οχήματα και υποσυστήματα.
Παράλληλα, ενδιαφέρον συγκεντρώνουν και οι κινήσεις της METLEN στον χώρο της αμυντικής βιομηχανίας και της στρατηγικής μεταλλουργίας, με την εταιρεία να επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της σε κρίσιμες ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού. Στην αγορά εκτιμούν ότι η δραστηριότητα της METLEN γύρω από τα κρίσιμα μέταλλα, αλλά και οι επενδύσεις που σχετίζονται με το γάλλιο και τη βιομηχανική παραγωγή, συνδέονται άμεσα με τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τεχνολογική και αμυντική αυτονομία, καθώς τα συγκεκριμένα υλικά θεωρούνται κομβικά για εφαρμογές σε ηλεκτρονικά συστήματα, αισθητήρες, ημιαγωγούς και σύγχρονες αμυντικές τεχνολογίες.
Έντονο ενδιαφέρον καταγράφεται και στον ναυπηγικό τομέα. Η συμμετοχή ελληνικών ναυπηγείων σε διεθνείς αμυντικές αλυσίδες παραγωγής θεωρείται από κυβερνητικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες κρίσιμο βήμα για την επαναφορά της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας σε πιο ενεργό ρόλο. Το τελευταίο διάστημα, μάλιστα, ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε η συμμετοχή των Ναυπηγεία Σαλαμίνας στην κατασκευή τμημάτων της γαλλικής φρεγάτας FDI “Amiral Louzeau”, γεγονός που παρουσιάστηκε ως η πρώτη φορά που πλοίο ξένου στόλου φέρει τμήματα κατασκευασμένα στην Ελλάδα.
Στο επιχειρηματικό ραντάρ παραμένει και η ONEX του Πάνου Ξενοκώστα, με την αγορά να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της εταιρείας τόσο στον τομέα των ναυπηγείων όσο και στις εργασίες υποστήριξης αμυντικών συστημάτων και πλοίων.
Την ίδια στιγμή, σημαντική κινητικότητα εμφανίζεται και στον χώρο των μικρότερων ελληνικών defense tech εταιρειών. Οι εξελίξεις γύρω από drones, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια και anti-drone τεχνολογίες έχουν αυξήσει το ενδιαφέρον τόσο ξένων ομίλων όσο και επενδυτικών κεφαλαίων για ελληνικές επιχειρήσεις που διαθέτουν εξειδικευμένη τεχνογνωσία.
Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι το επόμενο διάστημα θα ενταθούν:
• οι στρατηγικές συνεργασίες,
• οι κοινοπραξίες ελληνικών και ξένων εταιρειών,
• αλλά και οι κινήσεις εξαγοράς μικρότερων τεχνολογικών εταιρειών από μεγαλύτερους αμυντικούς ομίλους.
Ωστόσο, στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι το μεγάλο ζητούμενο παραμένει η δυνατότητα της ελληνικής βιομηχανίας να περάσει από τον ρόλο του υπεργολάβου σε πιο ουσιαστική συμμετοχή με παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξαγωγικό προσανατολισμό.
Όπως σημειώνουν, η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η Ευρώπη αναζητά πλέον μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στον τομέα της άμυνας, την ώρα που οι γεωπολιτικές εξελίξεις επαναφέρουν την αμυντική βιομηχανία στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.
