Τη σημασία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και των μηνυμάτων που εξέπεμψε από την Πνύκα ανέλυσε στο ΕΡΤnews ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας Αλκιβιάδης Στεφανής.
Όπως επισήμανε, η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο είχε πολλαπλούς αποδέκτες στην Ελλάδα, στην Τουρκία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ιδιαίτερη σημασία είχε η επιλογή της Πνύκας και η εικόνα του Αμερικανού υπουργού με φόντο τον Παρθενώνα.
«Αποκάλεσε την Ελλάδα “model ally”, δηλαδή υπόδειγμα συμμάχου. Δεν την αποκάλεσε δεδομένο σύμμαχο ούτε σύμμαχο που τα δίνει όλα. Την αποκάλεσε υποδειγματικό σύμμαχο και αυτό η Ελλάδα το έχει κερδίσει τα τελευταία χρόνια», ανέφερε.
Κατά τον κ. Στεφανή, η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι αποτελεί έναν ισχυρό πυλώνα σταθερότητας «σε μία περιοχή αστάθειας», κάτι που χαρακτήρισε διαχρονικό στρατηγικό στόχο της χώρας.
Τα εξοπλιστικά στο επίκεντρο
Αναφερόμενος στα πρακτικά αποτελέσματα της επίσκεψης, ο Αλκιβιάδης Στεφανής έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της άμυνας.
Όπως είπε, στις συζητήσεις τέθηκε το ζήτημα της εν συνεχεία υποστήριξης των οπλικών συστημάτων, ώστε να διασφαλίζεται η συντήρηση και η επιχειρησιακή τους αξιοποίηση για τα επόμενα χρόνια.
Στην ατζέντα βρέθηκαν επίσης τα σύγχρονα όπλα που θα φέρουν τα F-16 και τα F-35, καθώς και η αναβάθμιση των υπόλοιπων ελληνικών F-16, ώστε το σύνολο του στόλου να φτάσει στο επίπεδο Viper.
Συζητήθηκε ακόμη η προμήθεια τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker, τα οποία διαθέτουν τέσσερις άξονες και οκτώ τροχούς. Σύμφωνα με τον κ. Στεφανή, πρόκειται για οχήματα που χρειάζονται οι δυνάμεις του Πεζικού, οι οποίες έχουν πολλά χρόνια να ενισχυθούν με νέο υλικό.
Πρόγραμμα ύψους 4 δισ. δολαρίων
Το κοινό ανακοινωθέν Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρεται σε πωλήσεις στρατιωτικού υλικού μέσω του προγράμματος FMS, συνολικού ύψους 4 δισ. δολαρίων.
Ο κ. Στεφανής διευκρίνισε ότι το συγκεκριμένο ποσό δεν αφορά άμεσες αγορές, αλλά το σύνολο του προγραμματισμού που συνδέεται με την υλοποίηση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών έως το 2035.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ των ελληνικών εφεδρικών δυνάμεων και της Εθνοφυλακής της Φλόριντα.
Όπως ανέφερε, η συνεργασία αυτή μπορεί να συμβάλει στην αλλαγή της φιλοσοφίας εκπαίδευσης των Ελλήνων εφέδρων και εθνοφυλάκων.
«Η Ελλάδα δεν είναι μόνο κόμβος, αλλά και πύλη εισόδου»
Στον ενεργειακό τομέα, ο Αλκιβιάδης Στεφανής υπογράμμισε ότι η επίσκεψη επιβεβαίωσε τον ρόλο της Ελλάδας όχι μόνο ως ενεργειακού κόμβου, αλλά και ως πύλης εισόδου.
Αναφέρθηκε στον Κάθετο Διάδρομο, καθώς και στις ενεργειακές διασυνδέσεις που σχεδιάζονται μεταξύ της Ελλάδας, του Ισραήλ και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.
Σχολιάζοντας την τοποθέτηση του Μάρκο Ρούμπιο για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και τα εμπόδια που έχουν προκύψει, εκτίμησε ότι ο Αμερικανός υπουργός απέφυγε συνειδητά να έρθει σε άμεση αντιπαράθεση με την Τουρκία.
«Δεν θα μπορούσε να πει κάτι εναντίον μιας άλλης χώρας της συμμαχίας. Προσπαθεί να τηρήσει μία στάση σύμφωνα με την οποία στη συμμαχία χωρούν όλοι», ανέφερε.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η απάντηση του Μάρκο Ρούμπιο ήταν σαφής ως προς την πρόθεση των ΗΠΑ να συμβάλουν στην επίλυση του ζητήματος, ακόμη και μέσω παρασκηνιακών κινήσεων.
Η διαμόρφωση των ελληνικών F-35
Για τα όπλα με τα οποία θα εξοπλιστούν τα ελληνικά F-35, ο κ. Στεφανής σημείωσε ότι δεν μπορεί ακόμη να δοθεί οριστική απάντηση, καθώς το συνολικό πακέτο εξετάζεται από το Αρχηγείο της Πολεμικής Αεροπορίας.
Το πρώτο αεροσκάφος αναμένεται να παραληφθεί το 2028 και, όπως εξήγησε, έως τότε τα διαθέσιμα οπλικά συστήματα θα συνεχίσουν να εξελίσσονται.
«Αλίμονο αν κλείναμε από τώρα ακριβή οπλικά συστήματα. Τότε θα διαμορφωθεί τι ακριβώς θα ζητήσουμε, ώστε να πάρουμε τα πλέον σύγχρονα όπλα που θα μπορεί να φέρει η πλατφόρμα», ανέφερε.
Ο πρώην υπουργός σημείωσε ακόμη ότι κάθε χώρα που κατασκευάζει στρατιωτικό υλικό διατηρεί για τις δικές της δυνάμεις τα πλέον προηγμένα συστήματα, ακόμη και όταν συναλλάσσεται με στενούς συμμάχους.
Οι S-400 και τα τουρκικά F-35
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο κ. Στεφανής τόνισε ότι το βασικό εμπόδιο παραμένει η κατοχή των ρωσικών συστημάτων S-400.
Όπως είπε, η αμερικανική θέση είναι σαφής: όσο δεν διευθετείται το ζήτημα των S-400, η μεταβίβαση των F-35 στην Τουρκία δεν είναι νομικά δυνατή.
Επισήμανε επίσης ότι η Άγκυρα δυσκολεύεται να βρει τρίτη χώρα στην οποία θα μπορούσε να παραδώσει το ρωσικό σύστημα, καθώς μία τέτοια επιλογή θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στις σχέσεις της χώρας αυτής με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η Τουρκία θα χρειαζόταν και την άδεια της Ρωσίας, ως κατασκευάστριας χώρας, για να μεταβιβάσει το σύστημα αλλού.
Ο κ. Στεφανής δεν απέκλεισε, πάντως, το ενδεχόμενο η Τουρκία να ξεπεράσει το πρόβλημα μέσα στα επόμενα χρόνια, είτε απενεργοποιώντας πλήρως τους S-400 είτε παραδίδοντάς τους σε άλλη χώρα.
«Τα θέματα στην εξωτερική πολιτική και στην άμυνα δεν είναι ποτέ πάγια. Οι σημερινοί φίλοι μπορεί να είναι αυριανοί εχθροί και οι σημερινοί εχθροί αυριανοί φίλοι. Εμείς οφείλουμε να προετοιμαζόμαστε με γνώμονα το ελληνικό συμφέρον και να είμαστε δυνατοί», τόνισε.
«Λογικός ο εκνευρισμός της Τουρκίας»
Ο Αλκιβιάδης Στεφανής εκτίμησε ότι στην Τουρκία υπάρχει εκνευρισμός τόσο επειδή ο Μάρκο Ρούμπιο δεν συμπεριέλαβε τη χώρα στην περιοδεία του όσο και εξαιτίας των θερμών αναφορών που έκανε στην Ελλάδα.
«Στην ουσία είπε ότι τα πάντα ξεκίνησαν από την Ελλάδα, ότι η δημοκρατία και οι βασικές αρχές λειτουργίας της Δύσης ξεκίνησαν από την Ελλάδα και ότι οφείλουμε να επιστρέψουμε σε αυτές», σημείωσε.
Κατά τον ίδιο, οι συγκεκριμένες αναφορές αποκτούν πρόσθετη βαρύτητα επειδή προέρχονται από τον υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, τον οποίο χαρακτήρισε πιθανό υποψήφιο για την αμερικανική προεδρία στο μέλλον.
Ο κ. Στεφανής συνέστησε, πάντως, ψυχραιμία στην αποτίμηση της επίσκεψης.
«Φανταστείτε ποιες θα ήταν οι συζητήσεις εδώ εάν ο κ. Ρούμπιο πήγαινε στην Τουρκία και δεν ερχόταν στην Ελλάδα. Πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα θέματα με ψυχραιμία και να βγάζουμε τα σωστά συμπεράσματα», κατέληξε.
