Τα κρούσματα επτά μορφών καρκίνου παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στις νεότερες ηλικίες στη Βρετανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ολλανδία, σύμφωνα με μεγάλη διεθνή έρευνα. Παρότι ο καρκίνος εξακολουθεί να εμφανίζεται πολύ συχνότερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα περιστατικά πρώιμης έναρξης, δηλαδή οι διαγνώσεις σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών, αυξάνονται με ρυθμό που προκαλεί ανησυχία στους ειδικούς.
Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε από το World Cancer Research Fund (WCRF) και βασίστηκε σε επίσημα δεδομένα για 12 τύπους καρκίνου. Οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικές αυξήσεις σε επτά μορφές καρκίνου στη Βρετανία, σε πέντε στις ΗΠΑ και σε τέσσερις στην Ολλανδία. Η τάση αφορά κυρίως τον καρκίνο του εντέρου, των νεφρών, του παγκρέατος, του ήπατος, του μαστού, της μήτρας και του προστάτη.
Καρκίνος στις νεότερες ηλικίες: τι δείχνουν τα στοιχεία
Στη Βρετανία, ο αριθμός των ανδρών κάτω των 50 ετών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του προστάτη αυξήθηκε σημαντικά. Το 2001 καταγράφονταν περίπου 1 περιστατικό ανά 100.000 ανθρώπους, ενώ το 2023 ο αριθμός έφτασε τα 3,6 περιστατικά ανά 100.000. Πρόκειται για σχεδόν τετραπλάσια αύξηση μέσα σε δύο δεκαετίες.
Ακόμη πιο έντονη ήταν η άνοδος στον καρκίνο του εντέρου. Τα περιστατικά σε άτομα κάτω των 50 ετών αυξήθηκαν από 3,9 ανά 100.000 ανθρώπους το 2001 σε 8,4 ανά 100.000 το 2023. Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε αυξημένο ενδιαφέρον για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση, καθώς ο καρκίνος του εντέρου θεωρούνταν παραδοσιακά νόσος που αφορούσε κυρίως μεγαλύτερες ηλικίες.
Παράλληλα, τα περιστατικά καρκίνου της μήτρας και των νεφρών στις νεότερες ηλικίες υπερδιπλασιάστηκαν, φτάνοντας αντίστοιχα τα 3,9 και τα 3 περιστατικά ανά 100.000 ανθρώπους. Η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού αυξήθηκε επίσης, από 42 περιστατικά ανά 100.000 το 2001 σε 47,5 το 2023. Μικρότερες, αλλά αξιοσημείωτες αυξήσεις καταγράφηκαν ακόμη στον καρκίνο του παγκρέατος και του ήπατος.
Οι τάσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ολλανδία
Στις ΗΠΑ, τα επίσημα στοιχεία από το 2000 δείχνουν ότι ο καρκίνος των νεφρών σε άτομα κάτω των 50 ετών υπερδιπλασιάστηκε. Η συχνότητα αυξήθηκε από 2,5 περιστατικά ανά 100.000 ανθρώπους το 2000 σε 5,3 το 2023.
Σημαντική αύξηση, άνω του 50%, καταγράφηκε επίσης στον καρκίνο του εντέρου, της μήτρας και του παγκρέατος. Ο καρκίνος του μαστού στις νεότερες ηλικίες αυξήθηκε περίπου κατά 20%. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η άνοδος δεν αφορά μία μόνο μορφή καρκίνου, αλλά ένα ευρύτερο φάσμα νοσημάτων.
Στην Ολλανδία, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικές αυξήσεις στον καρκίνο του εντέρου, των νεφρών, του ήπατος και του τραχήλου της μήτρας. Αντίθετα, τα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών μειώθηκαν και στις τρεις χώρες. Η υποχώρηση αυτή συνδέεται κυρίως με τη διαχρονική μείωση του καπνίσματος.
Ποιοι παράγοντες μπορεί να ευθύνονται
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου στις νεότερες ηλικίες πιθανότατα οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η παγκόσμια αύξηση της παχυσαρκίας, η κακή διατροφή, η ανεπαρκής σωματική άσκηση και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ.
Το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου, αν και η μείωσή του φαίνεται να έχει συμβάλει στην υποχώρηση του καρκίνου του πνεύμονα. Παράλληλα, οι ερευνητές εξετάζουν τον πιθανό ρόλο περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι χημικές ουσίες, τα πλαστικά και η ρύπανση του νερού.
Σύμφωνα με το WCRF, περίπου το 40% των περιστατικών καρκίνου συνδέεται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη, η υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής, η τακτική άσκηση, ο περιορισμός του αλκοόλ και η αποφυγή του καπνίσματος μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο.
Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της έρευνας
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι ο καρκίνος κάτω των 50 ετών παραμένει σχετικά σπάνιος, καθώς η διάμεση ηλικία διάγνωσης ξεπερνά τα 60 έτη. Ωστόσο, η ανοδική τάση στις νεότερες γενιές δεν πρέπει να αγνοηθεί.
Ο καθηγητής Μαρκ Λόουλερ, από το Queen’s University στο Μπέλφαστ, χαρακτήρισε την εξέλιξη «ωρολογιακή βόμβα» που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Όπως σημείωσε, χωρίς αποτελεσματικές παρεμβάσεις πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης, οι αριθμοί ενδέχεται να συνεχίσουν να αυξάνονται.
Η εκτελεστική διευθύντρια έρευνας και πολιτικής του WCRF, Δρ. Γιώτα Μήτρου, υπογράμμισε ότι πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο υπάρχει ένας άνθρωπος και μια οικογένεια που αντιμετωπίζουν τη νόσο νωρίτερα από το αναμενόμενο. Τόνισε, επίσης, ότι η αύξηση των περιστατικών πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα τόσο για την επιστημονική έρευνα όσο και για τις πολιτικές πρόληψης.
Στο πλαίσιο αυτό, το King’s College London ξεκίνησε μελέτη σε περίπου 250.000 ανθρώπους, με χρηματοδότηση από το Cancer Research UK. Στόχος είναι να διερευνηθεί ειδικότερα η αύξηση του καρκίνου του εντέρου στις νεότερες ηλικίες και να αποσαφηνιστεί κατά πόσο η τάση οφείλεται στην επιδείνωση των παραγόντων κινδύνου, στη βελτίωση των διαγνωστικών μεθόδων ή στον συνδυασμό και των δύο.
Τα νέα δεδομένα για τον καρκίνο στις νεότερες ηλικίες δεν σημαίνουν ότι όλοι οι νέοι κινδυνεύουν εξίσου, αναδεικνύουν όμως την ανάγκη για περισσότερη ενημέρωση, στοχευμένη πρόληψη και έγκαιρη αξιολόγηση ύποπτων συμπτωμάτων. Η διεθνής έρευνα υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η βελτίωση της διατροφής και η ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στον περιορισμό της μελλοντικής επιβάρυνσης από τον καρκίνο.
