Από την 1η Οκτωβρίου 2026, επιχειρήσεις και ιδιώτες θα έχουν τη δυνατότητα να ζητούν από την ΑΑΔΕ επίσημη και δεσμευτική θέση σχετικά με την εφαρμογή της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας σε συγκεκριμένες μελλοντικές συναλλαγές ή πράξεις. Η νέα διαδικασία ονομάζεται Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση (ΦΔΑ) και θεσπίστηκε με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή.
Με τη διαδικασία αυτή, ένας φορολογούμενος μπορεί, πριν προχωρήσει σε μια συναλλαγή, να ζητήσει από τη φορολογική διοίκηση να διευκρινίσει πώς ερμηνεύει και εφαρμόζει τις σχετικές διατάξεις. Στόχος είναι να περιοριστεί η αβεβαιότητα και να μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να λαμβάνουν αποφάσεις γνωρίζοντας εκ των προτέρων τις πιθανές φορολογικές συνέπειες.
Η ΦΔΑ δεν αποτελεί γενική γνωμοδότηση ούτε απάντηση σε αόριστα ερωτήματα. Η αίτηση πρέπει να αφορά συγκεκριμένα, σαφώς περιγεγραμμένα και πραγματικά περιστατικά, τα οποία συνδέονται με μια σχεδιαζόμενη συναλλαγή ή πράξη. Παράλληλα, θα πρέπει να υπάρχει ουσιαστικό ερώτημα σχετικά με την ερμηνεία ή την εφαρμογή της ισχύουσας φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας.
Ποια ζητήματα καλύπτει η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση
Η διαδικασία απευθύνεται σε φορολογούμενους που χρειάζονται μεγαλύτερη ασφάλεια πριν από μια σημαντική οικονομική ή επιχειρηματική απόφαση. Η αίτηση μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, τον φορολογικό χειρισμό μιας μελλοντικής πράξης, εφόσον τα πραγματικά περιστατικά έχουν περιγραφεί με ακρίβεια και η συναλλαγή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η ΑΑΔΕ θα εξετάζει το ερώτημα με βάση τα στοιχεία που θα υποβληθούν και θα εκδίδει απάντηση η οποία θα αφορά αποκλειστικά τα περιστατικά της συγκεκριμένης υπόθεσης. Για τον λόγο αυτό, ο αιτών θα πρέπει να παρουσιάζει με πληρότητα τη συναλλαγή, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα, τα σχετικά έγγραφα και κάθε άλλο στοιχείο που είναι απαραίτητο για την αξιολόγηση του αιτήματος.
Πότε δεν μπορεί να ζητηθεί Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση
Η ΦΔΑ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε φορολογικό ζήτημα. Εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, αιτήματα που αφορούν θέματα ενδοομιλικής τιμολόγησης, την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου ή υποθέσεις οι οποίες βρίσκονται ήδη σε διαδικασία προσφυγής ή δικαστικής εξέτασης.
Επίσης, δεν γίνονται δεκτές αιτήσεις που ζητούν απλώς γενικές οδηγίες, χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη συναλλαγή. Αντίστοιχα, δεν εξετάζονται εντελώς υποθετικά σενάρια ή ερωτήματα στα οποία τα πραγματικά περιστατικά δεν έχουν αποσαφηνιστεί επαρκώς.
Η διαδικασία δεν προορίζεται για την επίλυση διαφορών που έχουν ήδη προκύψει μεταξύ φορολογούμενου και φορολογικής διοίκησης. Αφορά αποκλειστικά τον προληπτικό προσδιορισμό της φορολογικής μεταχείρισης μιας μελλοντικής πράξης.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά
Μέχρι να τεθεί σε λειτουργία η ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή, οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν την αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση [email protected].
Η αίτηση θα πρέπει να είναι πλήρης και να περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την εξέταση του ερωτήματος. Η προθεσμία για την απάντηση της ΑΑΔΕ αρχίζει να υπολογίζεται από την παραλαβή της πλήρους αίτησης και την καταβολή του προβλεπόμενου παραβόλου.
Για την εξέταση του αιτήματος προβλέπεται παράβολο από 10.000 έως 50.000 ευρώ. Το ακριβές ποσό θα καθορίζεται με βάση τον αριθμό και την πολυπλοκότητα των ζητημάτων, τη νομική μορφή του αιτούντος, καθώς και το αν θα ζητηθεί επίσπευση της διαδικασίας.
Απάντηση σε 150 ή 90 ημέρες
Η ΑΑΔΕ θα πρέπει να εκδώσει την απάντησή της εντός 150 ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι έχει παραλάβει πλήρη αίτηση και έχει καταβληθεί το αντίστοιχο παράβολο.
Σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος ζητήσει επίσπευση και καταβάλει το αυξημένο παράβολο που προβλέπεται, η προθεσμία μειώνεται στις 90 ημέρες. Ο αιτών θα ενημερώνεται για την πορεία του αιτήματος, από τον αρχικό έλεγχο των δικαιολογητικών έως την έκδοση της απάντησης ή την απόρριψη της αίτησης.
Η δυνατότητα επίσπευσης μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική για επιχειρήσεις που πρέπει να λάβουν άμεσα αποφάσεις για επενδύσεις, συμβάσεις ή άλλες συναλλαγές με σημαντικές φορολογικές επιπτώσεις.
Πότε δεσμεύει την ΑΑΔΕ η απάντηση
Η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση δεσμεύει τη φορολογική διοίκηση απέναντι στο πρόσωπο που υπέβαλε το αίτημα, αλλά μόνο για τα συγκεκριμένα περιστατικά που εξετάστηκαν. Αυτό σημαίνει ότι η απάντηση δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτομάτως σε διαφορετική συναλλαγή ή σε υπόθεση με ουσιωδώς διαφορετικά δεδομένα.
Ο φορολογούμενος δεν υποχρεούται να ακολουθήσει την ερμηνεία που περιλαμβάνεται στη ΦΔΑ. Αν όμως επιλέξει να την εφαρμόσει, ενώ αυτή βρίσκεται σε ισχύ και τηρούνται τα πραγματικά περιστατικά που περιγράφονται στην αίτηση, προστατεύεται ως προς τη συγκεκριμένη φορολογική υποχρέωση. Η δήλωσή του δεν θεωρείται ανακριβής επειδή υιοθέτησε την ερμηνεία της ΑΑΔΕ.
Η ισχύς της απάντησης μπορεί να παύσει εάν μεταβληθούν ουσιωδώς τα πραγματικά περιστατικά, τροποποιηθεί η σχετική νομοθεσία ή εκδοθεί διαφορετική κρίση από ανώτατο δικαστήριο. Για τον λόγο αυτό, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγχουν αν εξακολουθούν να ισχύουν τα δεδομένα στα οποία βασίστηκε η απάντηση.
Δημοσίευση των απαντήσεων με προστασία των στοιχείων
Για λόγους διαφάνειας και ενιαίας εφαρμογής της φορολογικής νομοθεσίας, οι ΦΔΑ θα δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ. Η δημοσίευση θα γίνεται χωρίς στοιχεία που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν την ταυτότητα του αιτούντος και, κατά κανόνα, εντός 60 ημερών από την κοινοποίηση της απάντησης.
Σε ειδικές περιπτώσεις, η δημοσίευση μπορεί να ανασταλεί για διάστημα έως 12 μηνών, όταν υπάρχει κίνδυνος να αποκαλυφθεί μια συναλλαγή που βρίσκεται ακόμη υπό σχεδιασμό. Επιπλέον, ο αιτών μπορεί να ζητήσει να μη δημοσιοποιηθούν πληροφορίες που αφορούν εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά μυστικά.
Η νέα διαδικασία της Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης δίνει στους φορολογούμενους ένα εργαλείο προληπτικής ενημέρωσης πριν από μια σημαντική συναλλαγή. Παρότι συνοδεύεται από υψηλό παράβολο και αυστηρές προϋποθέσεις, η δυνατότητα λήψης επίσημης θέσης από την ΑΑΔΕ μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και προβλεψιμότητα στον φορολογικό σχεδιασμό.
