Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτελεί το μεγαλύτερο αναπτυξιακό και μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που είχε στη διάθεσή της η χώρα τις τελευταίες δεκαετίες. Δημιουργήθηκε μετά την πανδημία ως ένα έκτακτο ευρωπαϊκό εργαλείο, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να προσφεύγει για πρώτη φορά σε κοινό δανεισμό για τη χρηματοδότηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων.
Αυτό αναφέρεται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με αφορμή αιτιάσεις που διατυπώνονται στον δημόσιο διάλογο, και επισημαίνεται ότι η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της συνολικά 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 18,22 δισ. ευρώ είναι επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. ευρώ δάνεια. Για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα, οι εκταμιεύσεις δεν πραγματοποιούνται με βάση τις δαπάνες, αλλά με βάση την επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων και στόχων που αποδεικνύουν ότι οι μεταρρυθμίσεις και τα έργα υλοποιούνται στην πράξη.
Οι επιχορηγήσεις των 18,22 δισ. ευρώ δεν επιστρέφονται από τη χώρα και αποτελούν καθαρή χρηματοδοτική ενίσχυση. Όσον αφορά στο δανειακό σκέλος, πρόκειται για πόρους που διοχετεύονται με όρους όμοιους για όλα τα κράτη-μέλη. Η Ελλάδα δεν πληρώνει κάποιο «επιπλέον» ή «τιμωρητικό» επιτόκιο σε σύγκριση με τα άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δάνεια που έχει λάβει από το Ταμείο Ανάκαμψης. Όλα τα κράτη-μέλη που αξιοποιούν το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης επιστρέφουν στην Κομισιόν τα ποσά ακριβώς με το ίδιο, χαμηλό κόστος με το οποίο η ΕΕ εξασφάλισε αυτά τα κεφάλαια στην αγορά.
Επίσης, σύμφωνα με το υπουργείο, η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην ΕΕ που επέλεξε να κατευθύνει το δανειακό σκέλος, ύψους 17,73 δισ. ευρώ, αποκλειστικά στην ιδιωτική οικονομία, με κύριο στόχο να αμβλύνει το μεγάλο επενδυτικό κενό που άφησε πίσω της η δεκαετής κρίση. Η πλήρης αξιοποίηση αυτού του ποσού κινητοποιεί συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 45 δισ. ευρώ και ενισχύει τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμη ανάπτυξη. Σημειώνεται ότι το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης διοχετεύεται στην πραγματική οικονομία με πολύ χαμηλά, σταθερά επιτόκια που ξεκινούν από 0,35% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή διαμορφώνονται γύρω στο 1% για άλλες επενδύσεις, χρηματοδοτώντας επιχειρηματικά επενδυτικά σχέδια, εγγυοδοτικά εργαλεία, σχήματα venture capital και προγράμματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ». Ενώ, το ίδιο επιτόκιο (0,35%) θα ισχύσει και για τα δάνεια που θα λάβουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, χάρη στην ανακατεύθυνση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, πόροι οι οποίοι αναμένεται να κινητοποιήσουν 5 δισ. ευρώ δάνεια και νέες επενδύσεις για τις ΜμΕ σε όλες τις περιφέρειες της χώρας.
Σημειώνεται, επίσης, ότι, παρότι το Ταμείο δεν διαθέτει περιφερειακές ποσοστώσεις ή κατανομές πόρων, χρηματοδοτεί έργα σε όλη την Ελλάδα, που βελτιώνουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και ενισχύουν την αναπτυξιακή προοπτική κάθε περιφέρειας. Ενδεικτικά, στην Περιφέρεια Θεσσαλίας από το δανειακό πρόγραμμα, οι δανειακές συμβάσεις που έχουν συναφθεί για επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται στο σύνολο της περιοχής έχουν συνολικό προϋπολογισμό 1,39 δισ. ευρώ, εκ των οποίων δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης 648,7 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, από το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτούνται τα έργα αποκατάστασης στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, που υπέστη ζημιές από τις θεομηνίες Daniel και Elias, το Βόρειο Τμήμα του Ε-65 Τρίκαλα- Εγνατία, η Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Λάρισας, τα έργα αναβάθμισης στα Γενικά Νοσοκομεία Λάρισας, Βόλου, Καρδίτσας, καθώς και οι ανακαινίσεις των Κέντρων Υγείας Αγιάς, Ελασσόνας, Τυρνάβου και Φαρσάλων, Αλμυρού, Αργαλαστής, Σοφάδων Παλαμά. Σε αυτά προστίθενται έργα επεξεργασίας λυμάτων, ύδρευσης, αστικές αναπλάσεις, έργα έξυπνων πόλεων σε Λάρισα, Βόλο και Τρίκαλα, καθώς και το μεγάλο έργο οδικής ασφάλειας 24 εκατ. ευρώ με φορέα υλοποίησης την Περιφέρεια Θεσσαλίας.
Εκτός από το Ταμείο Ανάκαμψης, πλήθος δράσεων, υψηλών προϋπολογισμών, υλοποιούνται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας στο πλαίσιο των Τομεακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ και του ΕΠΑ, καθώς και του Ειδικού Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών ΕΠΑ. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας, όπως και κάθε περιφέρεια της χώρας, διαθέτει παράλληλα δύο βασικά αναπτυξιακά εργαλεία, δικής της διαχείρισης, ενισχυμένων προϋπολογισμών σε σχέση με τις προηγούμενες Προγραμματικές Περιόδους τους, το Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021- 2027» του ΕΣΠΑ με πόρους ύψους 548 εκατ. ευρώ και το «Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Θεσσαλίας» του ΕΠΑ 2026- 2030 με πόρους ύψους 255 εκατ. ευρώ.
Στο τέλος της ημέρας, καταλήγει η ανακοίνωση του υπουργείου, αυτοί που πάντα αξιολογούν το αποτέλεσμα είναι οι ίδιοι οι πολίτες. Αυτοί αποφασίζουν αν οι πόροι εξασφαλίζονται, αν τα έργα προχωρούν και αν η καθημερινότητά τους βελτιώνεται. Στη δημόσια ζωή, η αξία κάθε θεσμικού ρόλου κρίνεται από το κατά πόσο αυτός υπηρετεί αποτελεσματικά την αποστολή που του ανέθεσαν οι πολίτες. Η κυβέρνηση οφείλει να διεκδικεί πόρους, να σχεδιάζει πολιτικές και να δημιουργεί ευκαιρίες ανάπτυξης. Η αυτοδιοίκηση, Α’ και Β’ βαθμού, οφείλει να αξιοποιεί τα διαθέσιμα εργαλεία και να προωθεί τα έργα που χρειάζονται οι τοπικές κοινωνίες. Όταν κάθε θεσμός ασκεί με σχέδιο και αποτελεσματικότητα τις αρμοδιότητές του και η αναγκαία συνεργασία σε όλα τα επίπεδα χαρακτηρίζεται από αίσθημα ευθύνης, τότε οι πραγματικοί κερδισμένοι είναι οι πολίτες. Το ΥΠΕΘΟΟ, σε αυτήν την κατεύθυνση, συνεχίζει να επιταχύνει το έργο και τις μεταρρυθμίσεις προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.
